Τα ιστορικά γεγονότα «δείχνουν» ότι οι Κωνσταντινάτοι εγκαταστάθηκαν στη Μικρά Ασία το 1446

Γράφει η Γιαννούλα Τάνσαρλη

Αφού αποδείξαμε ότι το 1577 οι Κωνσταντινάτοι ήταν ήδη εγκατεστημένοι στη Μικρά Ασία (Κωνσταντινάτο: 500 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - Πρώτη αναφορά από Γερμανό ιστορικό το 1577!), θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε το πότε και εξαιτίας ποιων γεγονότων έφυγαν από τη Μάνη.

Διαβάζοντας την ιστορία της Μάνης το 15ο αιώνα ανασύρουμε ενδιαφέροντα γεγονότα. Την περίοδο εκείνη η Μάνη ανήκε διοικητικά στο Δεσποτάτο του Μυστρά, μια ημιαυτόνομη περιοχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην Πελοπόννησο. Το Δεκέμβριο του 1446 ο σουλτάνος Μουράτ Β' προελαύνει με μεγάλη στρατιωτική δύναμη στην Πελοπόννησο. Το Δεσποτάτο εκείνη την περίοδο διοικούνταν από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. Ο στρατός του Μουράτ Β' ανερχόταν στους 100.000 στρατιώτες, ενώ του Κωνσταντίνου ανερχόταν μόλις στους 10.000. Τότε δόθηκαν πολλές μάχες στην περιοχή, οι οποίες καταγράφονται στην ιστορία ως «φοβερές». Πόλεις και χωριά ισοπεδώθηκαν, το τείχος του Ισθμού γκρεμίστηκε και άνθρωποι σφαγιάσθηκαν. Τελικά, ο Κωνσταντίνος αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει με το Μουράτ Β' και να καταστεί φόρου υποτελής στους Τούρκους. Το σημείο αυτό φαίνεται να αποτελεί το «κλειδί» σχετικά με τη φυγή των προγόνων μας από τη Μάνη: ο Μουράτ Β' φεύγοντας από την Πελοπόννησο πήρε μαζί του στην Τουρκία 60.000 αιχμάλωτους.* 

Την εκδοχή αυτή «έρχεται» να ενισχύσει ένα ακόμη δεδομένο. Ο σουλτάνος Μουράτ Β' ήταν παντρεμένος με τη Μάρα (ή Μάρω) Μπράνκοβιτς. Η Μάρα ήταν πριγκίπισσα Ελληνοσερβικής καταγωγής, κόρη του ηγεμόνα της Σερβίας Γεωργίου Μπράνκοβιτς και της Ειρήνης Καντακουζηνής, και χριστιανή ορθόδοξη. Ο Πύργος της βρίσκεται ακόμη και σήμερα στην πλατεία της Δάφνης Σερρών, καθώς η σουλτάνα έζησε και έδρασε για μεγάλο χρονικό διάστημα στις Σέρρες. Ο Κ. Παπακυριάκου στο βιβλίο του «Ιστορία του νομού Σερρών κατά την Τουρκοκρατία» κάνει εκτενές αφιέρωμα στη Μάρα Μπράνκοβιτς. Εκεί, λοιπόν, αναφέρεται ότι η σουλτάνα επηρέαζε θετικά τον άντρα της στα τελευταία χρόνια της ζωής του κι έτσι κατάφερε να σώσει πολλούς διωγμένους χριστιανούς από το θάνατο. Συνδέοντας όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι τα ιστορικά γεγονότα φαίνεται να επαληθεύουν μια ανεπιβεβαίωτη λαϊκή παράδοση η οποία έλεγε ότι «η χριστιανή σουλτάνα Μάρω χάρισε τη ζωή στους αιχμάλωτους της Μάνης και τους έστειλε στην περιοχή της Απολλωνιάδας λίμνης, δίνοντας τους πρόβατα και βοσκοτόπια» και την οποία είχαμε αναφέρει σε παλαιότερη ανάρτηση (Δείτε τι λένε οι Μανιάτες σήμερα για το Κωνσταντινάτο!). 

*Ιστορία του ελληνικού έθνους, τόμος Ε', κεφάλαιο Θ'

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντινάτο: 500 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - Πρώτη αναφορά από Γερμανό ιστορικό το 1577!

Γράφει η Γιαννούλα Τάνσαρλη

Ιατρός-Ερευνήτρια

Οι Κωνσταντινιώτες, ή αλλιώς Κωνσταντινάτοι όπως λέγονταν οι πρόγονοί μας στην πατρίδα τους, έλκουμε την καταγωγή μας από τα Πιστικοχώρια της Απολλωνιάδας στην περιοχή της Προύσας. Η ιστορία των Πιστικοχωριτών είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και ανεξερεύνητα κεφάλαια της μικρασιατικής εθνογραφίας όπως αναφέρει και ο Α. Μασσαβέτας στο βιβλίο του «Το παλίμψηστο της μνήμης», καθώς υπάρχουν διάφορες θεωρίες για το πότε και πώς έφτασαν στη Μικρά Ασία. 

Μέσα από μια ανασκόπηση όλων των ιστορικών πηγών που αναφέρονται στην ιστορία και την καταγωγή των Κωνσταντινάτων κατέληξα σε δύο πολύ σημαντικά συμπεράσματα: 

α) Οι Κωνσταντινάτοι έφτασαν στην περιοχή της Απολλωνιάδας από τη Μάνη της Πελοποννήσου.

β) Το Κωνσταντινάτο αναφέρεται για πρώτη φορά από το Γερμανό ιστορικό Stephan Gerlach το 1577. Πρόκειται για οδοιπορικό στη Μικρά Ασία που αποδεικνύει την παρουσία των Κωνσταντινάτων στην περιοχή της Απολλωνιάδας το 16ο αιώνα.

Οι Κωνσταντινάτοι είναι το μόνο από τα 9 Πιστικοχώρια για το οποίο υπάρχει ιστορική καταγραφή από το 1577. Πρόκειται για αναφορά από το Γερμανό περιηγητή Stephan Gerlach στο βιβλίο του "Türkisches Tagerbuch". Παρακάτω βλέπουμε το εξώφυλλο του βιβλίου και το απόσπασμα που αναφέρεται στους Κωνσταντινάτους. Το γεγονός ότι το χωριό μας αναφέρεται στο συγκεκριμένο βιβλίο του 1577 αποδεικνύει ξεκάθαρα την παρουσία των Κωνσταντινάτων στην περιοχή της Απολλωνιάδας από το 16ο αιώνα.

Τρεις αιώνες αργότερα, το 1867, στο βιβλίο «Βιθυνικά» των Μ. Κλεώνυμου και Χρ. Παπαδόπουλου βρίσκουμε ακόμη μία αναφορά στα Πιστικοχώρια. Οι ιστορικοί αναφέρουν, όπως φαίνεται στα παρακάτω αποσπάσματα, ότι οι Πιστικοχωρίτες βρίσκονταν στην περιοχή της Απολλωνιάδας ήδη 300 χρονιά πριν τη συγγραφή του βιβλίου τους. Συνεπώς, η τοποθέτησή τους συμφωνεί απόλυτα με αυτήν του Gerlach για τον 16ο αιώνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αυτό το βιβλίο αναφέρεται για πρώτη φορά ότι οι Πιστικοχωρίτες κατάγονταν από τη Μάνη. 

Φτάνουμε, λοιπόν, στο 1910 και τον Βρετανό F. W. Hasluck ο οποίος κάνει εκτενή αναφορά στα Πιστικοχώρια στο βιβλίο του "Cyzicus", το οποίο μάλιστα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του Cambridge University. Παρακάτω παραθέτονται αποσπάσματα από το βιβλίο στα οποία γίνεται και πάλι αναφορά στη μανιάτικη καταγωγή των Πιστικοχωριτών. 

Τελειώνοντας την ανασκόπηση θα αναφερθούμε σε ένα τουρκικό βιβλίο το οποίο παραπέμπει στη Σ. Αναγνωστοπούλου (Μικρά Ασία, 19ος αιων-1919, οι Ελληνορθόδοξες Κοινότητες). Από το βιβλίο αυτό μαθαίνουμε κάτι το οποίο ήταν άγνωστο μέχρι τώρα: τον 16ο αιώνα το Κωνσταντινάτο είχε και την ονομασία «Σαρούτζα». Το όνομα αυτό δεν είναι γνωστό από πού προέρχεται και με το πέρασμα του χρόνου εγκαταλήφθηκε, καθώς δεν αναφέρεται από κανέναν άλλον ιστορικό.

Επιμέλεια: Γιαννούλα Τάνσαρλη

Διαβάστε περισσότερα

Δείτε τι λένε οι Μανιάτες σήμερα για το Κωνσταντινάτο!

Γράφει: Ο Γιάννης Λεκκάκος-Καθηγητής Σχολικός Σύμβουλος ε.τ. Πρόεδρος του Λακωνικού Συλλόγου «ΤΕΥΘΡΩΝΗ»

1. Εννοιολογική σημασία: Πιστικός ή μπιστικός είναι ο μισθωτός τσομπάνος, με μηνιαίο συμφωνημένο μισθό, ο βοσκός, ο έμπιστος. Η σημασία της λέξης πιστικός είναι η αυτή, όπως και κατά τη Βυζαντινή περίοδο. Στην Καππαδοκία και στη Βιθυνία της Μ. Ασίας, πιστικό έλεγαν και τον υπάλληλο, περιώνυμη είναι η φράση «πήγα πιστικός». 

2. Γενικά στοιχεία: Τα χωριά των Πιστικών βρίσκονται στην περιοχή της Ρυνδακίας και της Απολλωνιάτιδας χώρας της Μ. Ασίας και ονομάστηκαν Πιστικοχώρια ένεκα των ποιμένων, που πριν από πολλές εκατονταετηρίδες μεταφέρθηκαν από τους Οθωμανούς ως αιχμάλωτοι κυρίως από τη Μάνη. Η εκ Μάνης αποίκηση τους φανερώνεται στα ήθη και το γλωσσικό τους ιδίωμα, βεβαιώνεται δε τούτο από την παράδοση και τις διηγήσεις των πρεσβυτέρων κατά την ηλικία πιστικών. Οι εκ Μάνης Πιστικοί στην περιοχή της Ρυνδακίας και της Απολλωνιάτιδας χώρας πλήθυναν συν τω χρόνω και αποτέλεσαν χωριά φόρου υποτελή, που υπάγονταν διοικητικά τα περισσότερα απ’ αυτά στο Μιχαλίτσι και την Προύσα και εκκλησιαστικά εξαρτιόνταν από τον Μητροπολίτη Νικομήδειας του οποίου αντιπρόσωπος είχε έδρα στην Απολλωνιάδα.

3. Ιστορικά στοιχεία (προέλευση Πιστικοχωριτών): Οι παραδόσεις για την προέλευση και την εγκατάσταση των κατοίκων των Πιστικοχωρίων είναι πολλές.
α. Μία από αυτές αναφέρει, ότι οι Τούρκοι μετά την κατάκτηση-παράδοση του Μυστρά το έτος 1460 μ. Χ. αιχμαλώτισαν πολλούς κατοίκους της Μάνης και τους έστειλαν στο Σουλτάνο. Η μητέρα του Σουλτάνου, η Μάρω, που ήταν χριστιανή και κόρη του βασιλιά της Σερβίας Γεωργίου, τους χάρισε τη ζωή και τους έστειλε στην περιοχή της Απολλωνιάδας λίμνης, δίνοντας τους πρόβατα και βοσκοτόπια. Οι Μανιάτες των οικισμών της Απολλωνιάδας λίμνης ως πιστικοί ήσαν υποχρεωμένοι κάθε χρόνο να παραδίδουν στο δημόσιο διάφορα προϊόντα, όπως μαλλιά, τυριά και τα αρσενικά πρόβατα.
β. Η επανάσταση του Ορλώφ στην Πελοπόννησο το έτος 1770, επί αυτοκράτειρας της Ρωσίας Αικατερίνης Β’ της Μεγάλης, καταπνίγηκε από τους Τούρκους. Εξ αυτού του γεγονότος οι Τούρκοι μετά την επικράτηση τους μετέφεραν από την Πελοπόννησο στην Μικρά Ασία, στην περιφέρεια της Απολλωνιάδας λίμνης, άνδρες και πολλά γυναικόπαιδα και τα πούλησαν σε Τούρκους μπέηδες και πασάδες για να φυλάγουν τα πρόβατα τους ως Μπιστικοί-τσοπάνηδες. Το ίδιο έγινε και κατά τη διάρκεια της εξοντωτικής στην Πελοπόννησο εισβολής του Ιμπραήμ την περίοδο της Επανάστασης του 1821.
γ. Ο Βυζαντινολόγος Απόστολος Τσίτερ γράφει ότι: «Τα χωριά τα λεγόμενα Πιστικοχώρια μιλούσαν διάλεκτο, η οποία ήταν εντελώς διαφορετική από της Τρίγλιας και των άλλων παραλιακών χωριών, έμοιαζε πολύ με διαλέκτους της Πελοποννήσου. Η διάλεκτος των χωριών αυτών είχε μεγάλη ομοιότητα με την Μανιάτικη και γενικά με διαλέκτους της Πελοποννήσου». 

4. Εκκλησιαστική Περιφέρεια της Απολλωνιάδας: Οι ποιμένες κάτοικοι των Πιστικοχωρίων ανήκαν στο Ανατολικό Ορθόδοξο δόγμα. Ανάμεσα στα 24 χωριά που αποτελούσαν την Εκκλησιαστική Περιφέρεια της Απολλωνιάδας, ήταν και τα παρακάτω εννέα Πιστικοχώρια, που κατοικούσαν Μανιάτες:
α. Βουρλάτοι ή Μπάσκιοϊ
β. Αγινάτοι ή Ικίζτσε
γ. Κωνσταντινάτοι ή Τσατάλ Αγήλ.
δ. Βουλγαράτοι ή Χωρούδα ή Καρατζάομπα
ε. Καμαριωτάτοι ή Αγία Κυριακή ή Τάς Πινάρ ή Κερεμέντ
στ. Κήδεια ή Καράκοτζα
ζ. Απελλαδάτοι ή Σούμπαση
η. Σειριάνοι ή Σέυραν
θ. Πριμικήρι ή Κιρμικήρ

5. Η διοίκηση και η γλώσσα των Κοινοτήτων στα Πιστικοχώρια: Οι κοινότητες στα Πιστικοχώρια διοικούνταν από τους δημογέροντες και τους προεστούς. Η γλώσσα και τα έθιμα των κατοίκων διέφεραν από τα άλλα χωριά των Ελλήνων της Μ. Ασίας και διατηρούσαν όλα τα στοιχεία της γλώσσας των προγόνων τους και τα έθιμα τους, με αποτέλεσμα μέχρι και την Μικρασιατική Καταστροφή, να θυμίζουν έντονα τη Μανιάτικη καταγωγή τους. 

6. Η εγκατάσταση και διασπορά των Πιστικοχωριτών στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και οι αναμνήσεις τους: 
α. Οι περισσότεροι Πιστικοχωρίτες, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, κατέφυγαν στα χωριά των Σερρών και της Δράμας. Στις Σέρρες οι καταγόμενοι από τους Σειριάνους των Πιστικοχωρίων λένε με υπερηφάνεια «Εμείς είμαστε Μανιάτες στην καταγωγή». Οι περισσότερες οικογένειες που ζούσαν στο χωριό Πριμικύρη των Πιστικοχωρίων ήσαν από τη Μάνη. Οι πλείστοι από τους Πιστικοχωρίτες που καταγόνταν από τους Αγινάτους (Άγιο-Ιωάννη) εγκαταστάθηκαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφήστο Ψυχικό Σερρών. Ο Γερμανός περιηγητής Φίλιψον,[8] αναφέρει ότι ο οικισμός Αγινάτοι κατοικούνταν από Μανιάτες, που είχε φέρει ένας μπέης, σχετική γραπτή μαρτυρία[9] λέγει ότι: «Ήλθομεν με το γέροντά μου Άγιον Τιμόθεον εις την Απολλωνιάδα και αύριο αναχωρούμε για τους Αγινάτους. Γράφω εγώ, ο Παναγιώτης, από το Κατιρλή 1602». Από το χωριό Απελλαδάτοι ή Σούμπαση κατάγεται το πατριαρχικό σόι των Καβουνίδηδων ή αλλιώς Καούδια ή Καβούδια. Στην Αγία Μαρίνα της Βέροιας, εγκαταστάθηκαν κάποιες οικογένειες, που κατάγονταν από την Αγία Κυριακή των Πιστικοχωρίων της Μ. Ασίας και λέγουν ότι τους αποκαλούσαν πιστικούς, διότι οι πρόγονοι τους ήταν τσομπάνοι του σουλτάνου και είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή μεταξύ Απολλωνιάδας-Προύσας και Μιχαλιτσίου, προερχόμενοι από την περιοχή της Μάνης και των Αγράφων. Μια μαρτυρία λέγει ότι οι νεώτεροι άκουγαν πολλές φορές τους παππούδες και τους συγχωριανούς να περηφανεύονται για την καταγωγή τους. Είμαστε γνήσιοι Έλληνες, καταγόμαστε από τη Μάνη και μας έφερε εδώ[10]η Μάρω η βασίλισσα, για να βόσκουμε τα κοπάδια του σουλτάνου. Οι έρευνες βεβαιώνουν την ύπαρξη της Σουλτάνας, η οποία ήταν χριστιανή λόγω της Σερβικής καταγωγής της. Πρόσφυγες από τους Βουρλάτους-Μπάσκιοϊ, που σημαίνει κεφαλοχώρι έχουν εγκατασταθεί στο χωριό Αναρράχη της Πτολεμαΐδας. Οι κάτοικοι των Βουρλάτων-Μπάσκιοϊ των Πιστικοχωρίων ανέρχονταν σε διακόσιες οικογένειες περίπου, ήταν όλοι Έλληνες και μιλούσαν μόνο ελληνικά και προέρχονταν από την περιοχή της Μάνης.
β. Το Παλαίφυτο Γιαννιτσών Στο Παλαίφυτο Γιαννιτσών το έτος 1922 ήρθαν Μικρασιάτες πρόσφυγες από τα Κήδεια, το μεγαλύτερο χωριό των Πιστικοχωρίων, κυνηγημένοι από τους Τούρκους, μετά την καταστροφή της Σμύρνης. Η παράδοση αναφέρει ότι οι κάτοικοι των Κηδείων και των υπόλοιπων οκτώ Πιστικοχωρίων, που βρίσκονταν στη γύρωθεν της λίμνης Απολλωνιάδας, περιοχή κατάγονταν από αιχμάλωτες οικογένειες της Μάνης. Η ανταλλαγή των πληθυσμών Ελλάδας-Τουρκίας το 1924, οδήγησε στο Παλαίφυτο και τους κατοίκους του Τσακηλίου [Πετροχωρίου]. Αυτοί οι Πιστικοχωρίτες το μόνο που διέσωσαν από την πατρίδα τους είναι η εικόνα της Ζωοδόχου πηγής, που προερχόταν από την εκκλησία του χωριού τους.
γ. Οι Μανιάτες του οικισμού Άγιος Χαράλαμπος της Καππαδοκίας Η εκστρατεία του Τούρκου σερασκέρη[11] Χατζή Οσμάν κατά τα Ορλωφικά το έτος 1770 εναντίον της Μάνης και η απόπειρα του[12] να την προσβάλλει για να την κατακτήσει πιο εύκολα από την Ανατολική μεριά του Ταϋγέτου είχε τα παρακάτω επακόλουθα. Ο Χατζή Οσμάν στο διάβα του προκάλεσε καταστροφές, θανάτους και αιχμαλωσίες Μανιατών. Ξεχωριστά συμβάντα αυτής της εκστρατείας ήταν η αυτοθυσία των Καλκαντήδων, που προέβαλαν γενναία και σθεναρή αντίσταση αμυνόμενοι στον πολεμόπυργο τους στο Σκουτάρι και στη συνέχεια η ήττα του Χατζή-Οσμάν από τους Μανιάτες στην τοποθεσία Τρικεφάλι. Η αιχμαλωσία όμως πριν τα άνω γεγονότα πολλών Μανιάτικων οικογενειών από τα στρατεύματα του Χατζή-Οσμάν και η βίαιη μεταφορά και εγκατάσταση τους στην Καππαδοκία υπήρξε ένα οδυνηρό τίμημα ξεριζωμού και αίματος για τη Μάνη και τους Μανιάτες. Στην Καππαδοκία οι Μανιάτες έφτιαξαν το χωριό Άγιος Χαράλαμπος σε ανάμνηση του ονόματος της παλιάς πατρογονικής εκκλησίας τους, του Αγίου Χαραλάμπους, που και σήμερα υπάρχει στο χωριό Σκουτάρι της Προσηλιακής Μάνης. Από τους Μανιάτες κατοίκους του Αγίου Χαραλάμπους Καππαδοκίας με την ανταλλαγή των πληθυσμών κάποιοι εγκαταστάθηκαν στη Νέα Καρβάλη Καβάλας,[13] ένθα υπάρχει και το Πολιτιστικό Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών, πρόεδρος του σπουδαίου αυτού πολιτιστικού Κέντρου του Συλλόγου της Νέας Καρβάλης είναι ένας θαυμάσιος και πολυτάλαντος άνθρωπος ο Καπλάνης Ιωσηφίδης γεννημένος από μητέρα Μανιάτισσα καταγόμενη από τον Άγιο Χαράλαμπο της Καππαδοκίας. Ο Καπλάνης Ιωσηφίδης είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα που επιτελεί σοβαρό εθνικό και πολιτιστικό έργο με τις εκάστοτε πρωτοβουλίες του, γι’ αυτό του αξίζουν χάριτες, έπαινοι και ευχαριστίες. 

Πηγή: http://lakonia-gr.blogspot.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού: Μανιάτες στην καταγωγή οι Πιστικοχωρίτες

Στα Πιστικοχώρια περιλαμβάνονταν τα εξής χωριά: Αγία Κυριακή, Βουλγαράτοι (Μπάσκιοϊ), Χωρούδα (Καρατζόβα), Κωνσταντινάτοι, Σα(γ)ινάτοι (ή Αγινάτοι), Απελαδάτοι, Σιργιάνι (ή Σιριγιάννη) και Πριμηκίρι. Σύμφωνα με το Κλεώνυμος, Μ. – Παπαδόπουλος, Χ., Βιθυνικά ή Επίτομος μονογραφία της Βιθυνίας και των πόλεων αυτής (Κωνσταντινούπολις 1867), σελ. 97-98, τα χωριά αυτά ονομάστηκαν έτσι από τους ποιμένες («πιστικούς», σύμφωνα με τη μανιάτικη διάλεκτο) που εγκαταστάθηκαν στις περιοχές του Ρυνδάκου και της Απολλωνιάδας από τους Οθωμανούς, πιθανότατα κατά το 16ο αιώνα. Στους βοσκούς αυτούς παραχωρήθηκε από το οθωμανικό κράτος η εκμετάλλευση κοπαδιών προβάτων. Με τον καιρό ο πληθυσμός τους αυξήθηκε και συνέστησαν τα παραπάνω χωριά. Αργότερα, όμως, λόγω «καταστροφής των ποιμνίων» (άγνωστες οι αιτίες και η έκταση αυτής της καταστροφής), τους επιβλήθηκε φόρος νομής, «οτλακιέ» (otlakıye=φόρος που πληρώνεται από αυτούς που βόσκουν τα ζώα τους σε δημόσια γη). Το καθεστώς αυτό διήρκεσε μέχρι και την εποχή του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ (1807-1839), όταν απελευθερώθηκαν από αυτού του είδους την υποχρέωση, βλ. Μεσιτίδης, Α. – Δεληγιάννης, Β., «Η Απολλωνιάς», Μικρασιατικά Χρονικά 3 (1940), σελ. 427-428. Από άλλους η εγκατάσταση των βοσκών τοποθετείται σε πολύ νεότερα χρόνια, περ. το 1800. Βλ. Αναγνωστοπούλου, Σ., Μικρά Ασία, 19ος αι.-1919. Οι ελληνορθόδοξες κοινότητες: από το Μιλλέτ των Ρωμιών στο Ελληνικό Έθνος (Αθήνα 1997), σελ. 252-253.

Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού: http://asiaminor.ehw.gr/

Οι ιστορικοί Μ. Κλεώνυμος και Χρ. Παπαδόπουλος στο έργο τους “Βιθυνικά” ή “Επίτομος Μονογραφία της Βιθυνίας και των πόλεων αυτής. Εν Κωνσταντινουπόλει 1867. Αντίγραφο Β’ 148, φ. 4 – 5”, αναφέρουν: 
«Χωρία Πιστικών Πιστικός δηλοί παρά τοις εκ Μάνης της Πελοποννήσου τον ποιμένα. Εκλήθησαν δε ταύτα τα χωρία, ένεκα των ποιμένων, οίτινες προ τριών περίπου εκατονταετηρίδων υπό Οθωμανών μετωκίσθηκαν κατά την περιοχήν της Ρυνδακίας και Απολλωνιάτιδος χώρας. Ούτοι έβοσκον ποίμνια Οθωμανού τινός Βέη, διότι μέχρι σήμερον καλούσι το μέρος τούτο "Τζοβάν κηρί. Την δ' εκ Πελοποννήσου αποίκησιν μαρτυρούσιν, ου μόνον οι πρεσβύτεροι την ηλικίαν πιστικοί, αλλά και τα ήθη και η διάλεκτος της γλώσσης αυτών. Προϊόντος δε του καιρού πληθυνθέντες συνέστησαν χωρία φόρου υποτελή όντα τω Μητροπολίτη Νικομηδείας, ου και αντιπρόσωπος, ως είρητοι, εδρεύει εν τη Απολλωνιάδι. Οι κάτοικοι των εξής χωρίων είναι ποιμένες του ανατολικού δόγματος». 

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία του Ελληνικού Έθνους γράφει για Μανιάτικη καταγωγή των Κωνσταντινάτων

Αναφορά της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους στα Πιστικοχώρια:
[…]Αγραφιώτες εποίκησαν τα χωριά Τσεσνίρ, Τζαμπάζι, Τζάμπα, Τζεινεγίρ, Αχτζέ Πουρνάρ, Γούλιος, Απολλωνιάς, Λοπάδι. Επίσης στην ίδια περιοχή στα χωριά Βουλγαράτοι ή Μπάσκιοι, Χωρούδα, Κωνσταντινάτοι, Καμαριωτάτοι, Αγινάτοι, Πελαδάτοι, Συριγιάννη, Πριμηκήρι είχαν εγκατασταθή ως βοσκοί (πιστικοί) γύρω στα 1600 Πελοποννήσιοι, όπως μαρτυρούσαν τα ήθη και τα έθιμά τους[…].

Πηγή: www.triglianoi.gr, Στάθης Δημητράκος: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, 1974, , τόμος Ι –Ο ελληνισμός υπό ξένη κυριαρχία (1453-1669), Τουρκοκρατία- Λατινοκρατία, Α. Βακαλόπουλος- Πύκνωση των ελληνικών πληθυσμών των μικρασιατικών παραλιών της Προποντίδος, ιδίως της περιοχής της Βιθυνίας, σελ.177-178.

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας την ιστορία μας στους αιώνες: ΜΑΝΗ-Μ.ΑΣΙΑ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΤΟ

Όπως αναφέρει ο Τριγλιανός (από την Τρίγλια της Μ. Ασίας) βυζαντινολόγος Απόστολος Ηρ. Τσίτερ στο βιβλίο του «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου Προποντίδος»-1979, τα Πιστικοχώρια (μεταξύ των οποίων και το Κωνσταντινάτο) είχαν σχηματιστεί με πολύ φοβερό τρόπο: 

«Μετά την επανάσταση του Ορλώφ (1770) επί Αικατερίνης Β’ της Μεγάλης της Ρωσίας, η οποία καταπνίγηκε από τους Τούρκους, πολλά γυναικόπαιδα και άνδρες από την Πελοπόννησο πουλήθηκαν στην περιφέρεια της Απολλωνιάδας λίμνης για να φυλάγουν τα πρόβατα ως τσοπάνηδες (Μπιστικοί) σε Τούρκους μπέηδες και πασάδες. Το ίδιο έγινε και με την εξοντωτική εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο  με  την μεγάλη Επανάσταση του 1821. Ο Απόστολος Τσίτερ συνεχίζει: «Τα χωριά αυτά, τα λεγόμενα Πιστικοχώρια, όπως τα ονομάζουμε, μιλούσαν διάλεκτο, η οποία ήταν εντελώς διαφορετική από της Τρίγλιας και των άλλων παραλιακών χωριών, έμοιαζε πολύ με διαλέκτους της Πελοποννήσου. Η διάλεκτος των χωριών αυτών είχε μεγάλη ομοιότητα με την Μανιάτικη και γενικά με διαλέκτους της Πελοποννήσου. Τα Πιστικοχώρια παρέμειναν φανατικά προσηλωμένα στην Ελληνική και την Χριστιανική τους πίστη.»

Πηγή: www.triglianoi.gr, Στάθης Δημητράκος 

Διαβάστε περισσότερα